زندگینامه صادق هدایت

صادق هدایت در سه شنبه 28 بهمن ماه 1281 در خانه پدری در تهران تولد یافت. پدرش هدایت قلی خان هدایت (اعتضادالملك)‌ فرزند جعفرقلی خان هدایت(نیرالملك) و مادرش خانم عذری- زیورالملك هدایت دختر حسین قلی خان مخبرالدوله دوم بود. پدر و مادر صادق از تبار رضا قلی خان هدایت یكی از معروفترین نویسندگان، شعرا و مورخان قرن سیزدهم ایران میباشد كه خود از بازماندگان كمال خجندی بوده است. او در سال 1287 وارد دوره ابتدایی در مدرسه علمیه تهران شد و پس از اتمام این دوره تحصیلی در سال 1293 دوره متوسطه را در دبیرستان دارالفنون آغاز كرد. در سال 1295 ناراحتی چشم برای او پیش آمد كه در نتیجه در تحصیل او وقفه ای حاصل شد ولی در سال 1296 تحصیلات خود را در مدرسه سن لویی تهران ادامه داد كه از همین جا با زبان و ادبیات فرانسه آشنایی پیدا كرد. در سال 1304 صادق هدایت دوره تحصیلات متوسطه خود را به پایان برد و در سال 1305 همراه عده ای از دیگر دانشجویان ایرانی برای تحصیل به بلژیك اعزام گردید. او ابتدا در بندر (گان) در بلژیك در دانشگاه این شهر به تحصیل پرداخت ولی از آب و هوای آن شهر و وضع تحصیل خود اظهار نارضایتی می كرد تا بالاخره او را به پاریس در فرانسه برای ادامه تحصیل منتقل كردند. صادق هدایت در سال 1307 برای اولین بار دست به خودكشی زد و در ساموا حوالی پاریس عزم كرد خود را در رودخانه مارن غرق كند ولی قایقی سررسید و او را نجات دادند. سرانجام در سال 1309 او به تهران مراجعت كرد و در همین سال در بانك ملی ایران استخدام شد. در این ایام گروه ربعه شكل گرفت كه عبارت بودند از: بزرگ علوی، مسعود فرزاد، مجتبی مینوی و صادق هدایت. در سال 1311 به اصفهان مسافرت كرد در همین سال از بانك ملی استعفا داده و در اداره كل تجارت مشغول كار شد.
در سال 1312 سفری به شیراز كرد و مدتی در خانه عمویش دكتر كریم هدایت اقامت داشت. در سال 1313 از اداره كل تجارت استعفا داد و در وزارت امور خارجه اشتغال یافت. در سال 1314 از وزارت امور خارجه استعفا داد. در همین سال به تامینات در نظمیه تهران احضار و به علت مطالبی كه در كتاب وغ وغ ساهاب درج شده بود مورد بازجویی و اتهام قرار گرفت. در سال 1315 در شركت سهامی كل ساختمان مشغول به كار شد. در همین سال عازم هند شد و تحت نظر محقق و استاد هندی بهرام گور انكل ساریا زبان پهلوی را فرا گرفت. در سال 1316 به تهران مراجعت كرد و مجددا در بانك ملی ایران مشغول به كار شد. در سال 1317 از بانك ملی ایران مجددا استعفا داد و در اداره موسیقی كشور به كار پرداخت و ضمنا همكاری با مجله موسیقی را آغاز كرد و در سال 1319 در دانشكده هنرهای زیبا با سمت مترجم به كار مشغول شد.
در سال 1322 همكاری با مجله سخن را آغاز كرد. در سال 1324 بر اساس دعوت دانشگاه دولتی آسیای میانه در ازبكستان عازم تاشكند شد. ضمنا همكاری با مجله پیام نور را آغاز كرد و در همین سال مراسم بزرگداشت صادق هدایت در انجمن فرهنگی ایران و شوروی برگزار شد. در سال 1328 برای شركت در كنگره جهانی هواداران صلح از او دعوت به عمل آمد ولی به دلیل مشكلات اداری نتوانست در كنگره حاضر شود. در سال 1329 عازم پاریس شد و در 19 فروردین 1330 در همین شهر بوسیله گاز دست به خودكشی زد. او 48 سال داشت كه خود را از رنج زندگی رهانید و مزار او در گورستان پرلاشز در پاریس قرار دارد. او تمام مدت عمر كوتاه خود را در خانه پدری زندگی كرد.


برای مشاهده آرشیو کتابها و دست نوشته های صادق هدایت در دوران مختلف زندگیش به ادامه مطلب مراجعه بفرمائید  آرشیو کتابها رو ببینید


سال شمار تفصیلی آثار صادق هدایت   

1302	«رباعیات خیام» : كتاب مستقل
1303	«زبان حال یك الاغ به وقت مرگ»: مجله وفا سال دوم شماره 6 صفحه 164 تا 168 «انسان و حیوان»: كتاب مستقل - انتشارات بروخیم
1305	«جادوگری در ایران»: La Magie en Perse : به فارنسه در مجله فرانسوی لووال دیسیس Le Voile dIsis شماره 79 سال 31 چاپ پاریس داستان «مرگ» در مجله ایرانشهر دوره چهارم شماره 11 چاپ برلن صفحه 680 تا 682
1306	«فواید گیاهخواری»: كتاب مستقل- چاپ برلین
1308	«زنده به گور» «اسیر فرانسوی»
1309	«پروین دختر ساسان»: كتاب مستقل- كتابخانه فردوسی مجموعه «زنده به گور» مشتمل بر داستانهای:  زنده به گور  اسیر فرانسوی  داود گوژپشت  مادلن  آتش پرست  آبجی خانم  مرده خورها  آب زندگی
1310	«سایه مغول» در مجموعه انیران - مطبعه فرهومند «كور و برادرش: ترجمه از آرتور شینسلر Arthur Schnitzler نویسنده اطریشی، مجله افسانه، دوره سوم، شماره 4 و 5 «كلاغ پیر»: ترجمه از الكساندر لانژكیلاند Alexandre Lange Kielland نویسنده نروژی، مجله افسانه، دوره 3، شماره 11، صفحه 1- 5 «تمشك تیغ دار»: ترجمه از آنتوان چخوف روسی Anton Pavlovitch Tchekhov ، مجله افسانه، دوره 3، شماره 23، صفحه 1 -51 «مرداب حبشه»: ترجمه از كاستن شراو نویسنده فرانسوی Gaston Cherau ، مجله افسانه، دوره 3، شماره 28 «درد دل میرزا یداله»: مجله افسانه، دوره 3، جزوه 28، صفحه 1- 2 كه بعدا به نام داستان محلل چاپ شد «مشاور مخصوص»: ترجمه از آنتوان چخوف، مجله افسانه، سال سوم، شماره 28 «حكایت با نتیجه»:  مجله افسانه، دوره 3، شماره 31، صفحه 2 -3 «شب های ورامین»: مجله افسانه، دوره سوم، شماره 32، صفحه 10 -15 «اوسانه: قطع جیبی» - نشریه آریان كوده «جادوگری در ایران»: ترجمه از فرانسه، مجله جهان نو، سال دوم، شماره اول، صفحه 60 -80 ی
1311	«اصفهان نصف جهان»: كتاب مستقل-كتابخانه خاور مجموعه «سه قطره خون» مشتمل بر داستانهای:  سه قطره خون  گرداب  داش آكل  آینه شكسته  طلب آمرزش  لاله  صورتك ها  چنگال ها  محلل «چطور ژاندارك دوشیزه اورلئان شده؟» مقدمه صادق هدایت به كتاب «دوشیزه اورلئان» اثر شیلر - ترجمه بزرگ علوی - صفحه الف تا خ
1312	مجموعه «سایه روشن» مشتمل بر داستانهای:  س.گ.ل.ل  زنی كه مردش را گم كرد  عروسك پشت پرده  آفرینگان  شب های ورامین  آخرین لبخند  پدران آدم «نیرنگستان»- كتاب مستقل «مازیار»- كتاب مستقل با همكاری مجتبی مینوی «علویه خانم»- كتاب مستقل
1313	«وغ وغ ساهاب»- كتاب مستقل با همكاری مسعود فرزاد «ترانه های خیام»- كتاب مستقل - مطبعه روشنایی «البعثه الاسلامیه فی البلاد الافرنجیه» - كتاب مستقل « شرط بندی» ترجمه از آنتوان چخوف در مجموعه گل های رنگارنگ
1315	«بوف كور» كتاب مستقل - چاپ پلی كپی شده «كارنامه اردشیر پاپكان» ترجمه از متون پهلوی ضمنا شامل «زند و هومن یسن» ترجمه از متون پهلوی
1318	«ترانه های عامیانه» - مجله موسیقی، سال اول، شماره های 6، صفحه 17 - 19. 4 و 7 صفحه 24 و 28. «متل های فارسی» - مجله موسیقی، شماره 8 قصه های «آقاموشه»، «شنگول و منگول» - مجله موسیقی، سال اول، شماره 8 قصه «لچك كوچولوی قرمز» - مجله موسیقی، سال دوم، شماره 2
1319	«چایكووسكی» - مجله موسیقی، سال دوم، شماره 3، خردادماه، صفحه 25 - 32 «پیرامون لغت فرس اسدی» - مجله موسیقی، سال دوم، شماره 11 و 12، صفحه 31 - 36 «شیوه نوین در تحقیق ادبی» - مجله موسیقی، سال دوم، شماره 11 و 12، صفحه 19 - 30 «گجسته ابالیش» - ترجمه از متن پهلوی
1320	«داستان ناز» در مجله موسیقی سال سوم شماره دوم، صفحه 38-30 «شیوه های نوین در شعر فارسی» در مجله سوم شماره 3، صفحه 22 «سنگ صبور» مجله موسیقی سال سوم، شماره 6 و 7، صفحه 18-13
1321	مجموعه «سگ ولگرد» شامل داستانهای :  سگ ولگرد  دن ژوان كرج  بن بست  كاتیا  تخت ابونصر  تجلی  تاریكخانه  میهن پرست «شهرستانهای ایران»: ترجمه از متن پهلوی، مجله مهر، سال هشتم، شماره اول، صفحه 47 - 55، شماره دوم، صفحه 127 - 131 و شماره سوم،صفحه 168 - 175 داستان «آب زندگی»: انتشارات فرهنگ تهران بخش هایی از «بوف كور»: مجله ایران «بن بست»: چاپ فرانسه 1942 Limpasse
1322	«علویه خانم»: كتاب مستقل «گزارش گمان شكن» - ترجمه از متن پهلوی «یادگار جاماسب» - ترجمه از متن پهلوی، مجله سخن، سال اول، شماره 3،صفحه 161 - 167، شماره 4 و 5،صفحه 217- 220 ترجمه «گورستان زنان خیانتكار»: از آرتور كریستین سن خاورشناس دانماركی، مجله سخن، سال اول، شماره 7 و 8 «جلو قانون»: ترجمه از فرانتس كافكا Frantz Kafka در مجله سخن، شماره 11 و 12 «كارنامه اردشیر پاپكان» - ترجمه از متن پهلوی «چگونه نویسنده نشدم» - مجله سخن
1323	«آب زندگی» - روزنامه مردم «اوراشیما» - قصه ژاپونی - ترجمه در مجله سخن، سال دوم، شماره اول، صفحه 43 - 45 نقد «بازرس»: اثر گوگول، ترجمه در مجله پیام نو، سال اول، صفحه 52 «ملا نصرالدین در بخارا»: مجله پیام نو،سال اول، شماره اول،صفحه 57 «زند و هومن یسن» - ترجمه از متن پهلوی «ولنگاری» مجموعه داستانهای:  قضیه مرغ روح  قضیه زیر بته  قضیه فرهنگستان  قضیه دست بر قضا  قضیه خر  دجال  قضیه نمك تركی
1324	«حاجی آقا» - كتاب مستقل نقد «خاموشی دریا»: اثر وركور - مجله سخن، سال دوم،شماره سوم،صفحه 227 - 228 «چند نكته درباره ویس و رامین» - مجله پیام نو،سال اول،شماره نهم،صفحه 15 - 19 و شماره 10، صفحه 18 - 26 - 31 «طلب آمرزش» - از كتاب سه قطره خون، مجله پیام نو، سال اول، شماره 12، صفحه 20 - 24 «شنگول و منگول»: مجله پیام نو،سال دوم، شماره سوم، صفحه 54 - 55 انتقاد بر ترجمه رساله «غفران» ابوالعلاء معری، مجله پیام نو، سال دوم، شماره 9، صفحه 64 «فلكلر یا فرهنگ توده» - مجله سخن،‌سال دوم، شماره 3، صفحه 179 – 184 و شماره 4، صفحه 339 – 342 «طرح كلی برای كاوش فلكلر یك منطقه» - مجله سخن، سال دوم، شماره 4، صفحه 265- 275 «شغال و عرب» - ترجمه فرانتس كافكا، ‌مجله سخن، ‌سال دوم، شماره 5، صفحه 349 «آمدن شاه بهرام ورجاوند» - ترجمه از متن پهلوی، مجله سخن، سال دوم، شماره 7، صفحه 540 «خط پهلوی و الفبای صوتی» - مجله سخن، سال دوم، شماره 8، صفحه 616 – 760 و شماره 9، صفحه 667- 671 «دیوار» - ترجمه از ژان پل سارتر Jean Paul Sartre نویسنده فرانسوی، مجله سخن، سال دوم، شماره 11 و 12، صفحه 833 – 847  «سامپینگه» Sampingue به زبان فرانسه در ژورنال دو تهران لوناتیكLunatique- «هوسباز» - به زبان فرانسه در ژورنال دوتهران
1325	«افسانه آفرینش» - چاپ پاریس، آدرین مزون نو «آبجی خانم» - از مجموعه زنده به گور، مجله پیام نو، سال دوم، شماره 6، اردیبهشت 1325، صفحه 31 – 36 «فردا» - مجله پیام نو، سال دوم، شماره 7 و 8، صفحه 54 – 64 ترجمه داستان «فردا» - به زبان فرانسه در ژورنال دوتهران «گراكوش شكارچی» - ترجمه از فرانتس كافكا، مجله سخن،‌سال سوم، شماره 1، صفحه 48 – 52 «قصه كدو» - مجله سخن، دوره سوم، شماره 4 «ترجمه هنر ساسانی در غرفه مدال ها» - اثر «ال مور گشترن» در مجله سخن، سال سوم، شماره 5، صفحه 318 – 382 «بلبل سرگشته» در مجله سخن، سال سوم، شماره 6 و 7، صفحه 432 – 443 مقدمه كتاب «كارخانه مطلق سازی» نوشته كارل چابك، نویسنده چك اسلواكی، با ترجمه حسن قائمیان
1327	«پیام كافكا» - مقدمه ای بر كتاب «گروه محكومین» فرانتس كافكا «توپ مرواری» - كتاب مستقل
1329	«مسخ» - اثر فرانتس كافكا، ترجمه با همكاری حسن قائمیان
1378	مجموعه «فرهنگ عامیانه مردم ایران» مشتمل بر بخش های :  نیرنگستان  ترانه ها، متل ها، اوسانه و غیره  تحقیقات صادق هدایت (چاپ برای بار اول)
1379	«انسان و حیوان» به انضمام مجله های صادق هدایت (چاپ برای بار اول) «حسرتی، نگاهی و آهی» - آلبوم نفیس عكس های صادق هدایت به مناسبت نود و هشتمین سالگرد تولد صادق هدایت با ترجمه انگلیسی (28 بهمن 1281)

کلمات کليدي :